Από τον Σαρλ Περώ στη Σύλβια Πλαθ: Γοτθικά και Ανοίκεια Μοτίβα στα Παραμύθια

Περιγραφή

«Από τον Σαρλ Περώ στη Σύλβια Πλαθ: Γοτθικά και Ανοίκεια Μοτίβα στα Παραμύθια»
Διαδικτυακό λογοτεχνικό σεμινάριο-εργαστήρι των εκδόσεων Ars Nocturna.
Συντονισμός-έρευνα-επιλογή κειμένων: Μαρία Γιακανίκη
Κάθε Τετάρτη 7:30μμ – 9:30μμ από 15/10 έως 3/12 (μέσω zoom, οι συναντήσεις βιντεοσκοπούνται και είναι διαθέσιμες στους συμμετέχοντες)
Κόστος συμμετοχής: 140 ευρώ (συμπερ. ΦΠΑ)
Πληροφορίες-εγγραφές: [email protected]

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Ο κόσμος των κλασικών παραμυθιών συχνά χαρακτηρίζεται από άκρως σκοτεινά, αλλόκοτα και βίαια μοτίβα που καθρεφτίζουν υπαρξιακές, κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες, αλλά και υποσυνείδητους φόβους και ανομολόγητες επιθυμίες του ανθρώπου. Πίσω από τις φαινομενικά απλοϊκές παραμυθιακές αφηγήσεις ελλοχεύουν συμβολισμοί και αρχέτυπα που έχουν να κάνουν με την αθέατη και «απαγορευμένη» πλευρά της ύπαρξης, κάτι που τις μεταμορφώνει από σχηματικές διδακτικές ιστορίες σε μικρές αλληγορίες για την ανθρώπινη συνθήκη. Ταυτόχρονα, πολλές φορές γνωστά παραμύθια παραπέμπουν θεματικά και αισθητικά σε μυθιστορήματα γοτθικού τρόμου του 18ου και 19ου αιώνα: η καταδίωξη, ο εγκλεισμός, η φυσική και η ψυχολογική απειλή, η ανάδυση της σεξουαλικότητας, το κακό σε διάφορες μορφές του, η σύγκρουση αθωότητας/αρετής με τη διαφθορά και τη φαυλότητα, η εσωτερική πάλη που καταλήγει συνήθως σε ένα ηθικό δίδαγμα και η τελική δικαίωση του «καλού».
Παράλληλα το παραμυθιακό τοπίο είναι ο απόλυτος χώρος του ανοίκειου, εκεί όπου το οικείο και το γνώριμο σμίγουν με το ανεξήγητο και το παράξενο, εκεί όπου ο κίνδυνος προέρχεται από το γνωστό όσο και από το αλλότριοꞏ εκεί όπου ο τρόμος και η βία βρίσκονται στον πυρήνα της καθημερινότητας, δηλαδή στην οικογένεια – όταν η γιαγιά μοιάζει με τον κακό λύκο, η κακιά μητριά/μάγισσα με την πραγματική μητέρα και η Ωραία Κοιμωμένη πέφτει θύμα διακόρευσης κατά τη διάρκεια του μαγεμένου ύπνου της.
Με αφετηρία τα γαλλικά contes des fées του 17ου και 18ου αιώνα και τους γνωστούς σε όλους αδελφούς Γκριμ, αλλά και με αναφορές σε πιο πρώιμες και «σκληρές» εκδοχές των κλασικών παραμυθιών, θα περιπλανηθούμε νοερά σε μακρινές χώρες και εποχές, θα γνωρίσουμε ζοφερές πτυχές της λαϊκής παράδοσης, αλλά και έντεχνες αφηγήσεις μεγάλων συγγραφέων, και θα έρθουμε σε επαφή με νέες ερμηνείες/επανερμηνείες των κλασικών παραμυθιών, διερευνώντας πάντοτε τον σκοτεινό ή τον «άλλο» εαυτό, προσεγγίζοντας τα κείμενα μέσα από ψυχαναλυτικό, έμφυλο και κοινωνικοπολιτικό πρίσμα, με αναφορές στον Γιουνγκ, τον Φρόυντ, τη Marie von Franz και σύγχρονους ακαδημαϊκούς του Gothic.

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
15/10: Πατριαρχικές Φιγούρες
Ο Κυανοπώγων, Η Γαϊδουρόγουνα, Οι Δώδεκα Πριγκίπισσες που Χόρευαν, Τα Δώδεκα Αδέλφια
22/10: Η Κακιά Μάγισσα/Μητριά/Μητέρα
Χιονάτη, Η Ωραία Κοιμωμένη, Ραπουνζέλ, Η Σταχτοπούτα
29/10: «Τέρατα»
Η Κοκκινοσκουφίτσα, Η Πεντάμορφη και το Τέρας, Ρουμπελστίλτσκιν, Η Μικρή Γοργόνα
5/11: Ακραία Βία στα Κλασικά Παραμύθια
Χάνσελ και Γκρέτελ, Το Κορίτσι με τα Κομμένα Χέρια, Ο Κέδρος, Τα Κόκκινα Παπούτσια
12/11: Ελληνικά Παραμύθια
Από την πλούσια λαϊκή παράδοση στην Πηνελόπη Δέλτα
19/11: Σκοτεινά Παραμύθια της Ανατολής
Χίλιες και Μία Νύχτες, η Παράδοση της Άπω Ανατολής (κινέζικα παραμύθια, Λευκάδιος Χερν)
26/11: Ανοίκεια Παραμύθια από Συγγραφείς του 19ου αιώνα
Ε.Τ.Α. Hoffman, Lewis Carroll, Oscar Wilde
3/12: Μοντέρνες/ Σύγχρονες ανατρεπτικές εκδοχές κλασικών παραμυθιών
Anne Sexton, Sylvia Plath, Angela Carter

Το σεμινάριο-εργαστήρι λειτουργεί διαδραστικά. Τα κείμενα προς ανάγνωση παρέχονται από τη συντονίστρια.
Με την ολοκλήρωση του εργαστηρίου, σε όσους το επιθυμούν, παρέχεται βεβαίωση παρακολούθησης υπογεγραμμένη από τη συντονίστρια και τη διεύθυνση των εκδόσεων καθώς και αντίστοιχη βιβλιογραφία.

Η Μαρία Γιακανίκη σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο ΕΚΠΑ και έκανε μεταπτυχιακό στη γοτθική λογοτεχνία στη Μ. Βρετανία. Πραγματείες της έχουν συμπεριληφθεί στο The Streaming of Hill House: Essays on the Haunting Netflix Adaption (εκδόσεις McFarland, υποψηφιότητα για βραβείο Bram Stoker καλύτερης non fiction συλλογής 2020), στο τρίτομο The Palgrave Handbook of the Gothic (2021-22) του εκδοτικού οίκου Palgrave Macmillan, στο Gothic Dreams and Nightmares (εκδ. Manchester University Press, 2024) και στο Death in the 21st Century: A Companion (εκδ. Peter Lang Academic Publishers, 2024), ενώ συμμετέχει στην υπό έκδοση συλλογή δοκιμίων Victorian Gothic and the Occult (Palgrave Macmillan).
Έχει ανθολογήσει και επιμεληθεί τις συλλογές διηγημάτων Bending to Earth: Strange Tales by Irish Women (εκδ. Swan River Press, 2019) και Uncanny Ireland: Otherworldly Tales of the Strange and Sublime για το εκδοτικό τμήμα του British Library (2024).
Είναι μία εκ των ιδρυτών και γενική επιμελήτρια του εκδοτικού οίκου Ars Nocturna.